İlham Veren Kadınlar

Öncü kadınların hayat hikayeleri -

NTVRadyo'nun Kadınlar dizisinin ilki Osmanlı'dan Cumhuriyet'e bilimde, kültür-sanatta öncü kadınlar tarihin tozlu sayfalarında kalmasın, unutulmasın diye, onları tanıtmak, neler yaşadıklarını, hayatlarını anlatmak amacıyla başladı. İstanbul Kadın Müzesi, Kadın Eserleri Kütüphanesi, araştırmacı ve akademisyenlerin önerileriyle liste hazırlayıp 2015 yılında harekete geçtik. Halen 3 kategoride gelişerek devam eden dizi, artık önemli bir "kadınlar arşivi" niteliği taşıyor.

İlk ya da ilkler arasındaki kadınlar için "Yol Açan Kadınlar" adını seçtik. Ne iyi ki Prof. Muazzez İlmiye Çığ, Prof. İonna Kuçuradi, Betûl Mardin, Prof. Nermin Abadan Unat ve Prof. Gülten Kazgan'ın hayatını kendilerinden, seçtikleri şarkılar eşliğinde yayına hazırladık.

Hayatta olmayan kadınları, onları en iyi anlatabilecek akademisyen ve araştırmacılara sorduk: Alanlarında ilk kadın olarak neler yaşadılar, çalışmaları özel hayatlarını nasıl etkiledi, hayalleri, hayal kırıklıkları neydi? Her kadının hikayesini, ona uygun olarak seçtikleri şarkı - müzik eşliğinde anlattılar.

Halide Edip Adıvar'dan Mihri Rasim'e, sahneye çıkan ilk müslüman kadınlardan Afife Jale'den Cahide Sonku'ya, ilk kadın astronom Nüzhet Gökdoğan'dan kadın hareketinin öncülerinden olan ve 1913 yılında yayınlanan ilk kadın dergisi "Kadınlar Dünyası"nın kurucusu ve sahibi Nuriye Ulviye Mevlan Civelek'e, ilk Türk kimyager ve Madam Curie'nin öğrencisi Remziye Hisar'dan ilk klasik müzik bestecisi Nazife Güran'a çok özel kadınlar, film gibi hayat hikayeleri çıktı ortaya.

 

BİR ÖDÜL, BİR DE BURS

Öncü ve özel kadınlar çok, ama kaynaklar o kadar az ki; bu dizide bazı bölümler, alanlarında "ilk" oldukları halde, o kadınların hayatının anlatıldığı, ilk ve tek program olabilir.

Yayınlandığı ilk yıl, Türkiye Gazeteciler Cemiyeti tarafından “Övgüye Değer Radyo Programı” seçilerek ödüllendirilen Yol Açan Kadınlar dizisine yeni kadınlar eklemeye devam ediyoruz.

Bir güzel gelişme de, bu dizinin Afife Jale bölümünden çıktı. Sahneye çıkan ilk müslüman kadınlardan Afife Jale’nin hayatını NTVRadyo’dan dinleyen ve isyanından etkilenen Toplum Gönüllüleri Vakfı yöneticileri, o isyandan aldıkları ilhamla “Afife Jale Burs Fonu” oluşturdu. Kadın tiyatro öğrencilerine verilen burs, Afife Jale adına verilen ilk burs olarak önemli.

 

İZ BIRAKAN KADINLAR

Bu diziye başlayınca gördük ki, bilimde, kültür-sanatta ilk olmayan ama en az ilk olanlar kadar önemli olanları da unutturmamak lazım. Eş zamanlı olarak "İz Bırakan Kadınlar" dizisine başladık.

Gülriz Sururi, Çiğdem Kağıtçıbaşı ve Muhterem Nur'un ölmeden kısa süre önce kendi hikayelerini bu dizi için NTVRadyo'ya anlatmaları çok değerli.

Yazar ve bir dönemin çok satan romanlarının çevirmeni Nihal Yeğinobalı da ölümünden kısa süre önce bu dizi için hayatını NTVRadyo’ya anlatan isimlerden.

Ve yaşayan değerli kadınlar Suna Kan, Ayla Erduran, Nedret Güvenç, Nesrin Sipahi, Lale Belkıs, Nesrin Olgun, Sema Özcan da kendi hikayelerini anlattılar.

Son olarak Türk sinemasının sultanı Türkan Şoray “sinemayı artık bıraktım” dediği için “İz Bırakan Kadınlar” arasına girdi; kendi hikayesini anlattı.

Çok değerli, çok önemli izler bırakan daha pekçok kadın var elbette. Yaşanlara bu dizi için söyleşi talebimizi ilettik, cevap bekliyoruz. Hayatını kaybedenler için ise, anlatacak kişileri aramaya devam ediyoruz.

 

KADINLAR ARŞİVİ

Yol Açan ve İz Bırakan Kadınlar dizileri böylece bazı kadınları kendi seslerinden dinleyebildiğimiz özel kayıtlar yanında, Mihri Rasim'den Sırpuhi Düsap'a, Halet Çambel'den Suat Derviş'e, Fatma Aliye'den Mübeccel Kıray'a, Sabiha Sertel'den Sabire Aydemir'e, Paris Pişmiş'ten Zabel Yaseyan'a, Yıldız Kenter'den Safiye Ayla’ya, Belgin Doruk’tan Adile Naşit’e, Adalet Cimcoz’dan Esengül’e, Mina Urgan’dan Peruz Hanım’a, Didem Madak'tan Bedia Muvahhit'e, Neriman Köksal'dan Zeynep Hanım'a, Tomris Uyar’dan Tezer Özlü’ye, Sevgi Soysal’dan Bergen'e, Pakize Tarzi'den Mualla Özbek'e nice kadının hikayesiyle NTVRadyo'da önemli bir sesli arşiv haline geldi.

 

GİRİŞİMCİ KADINLAR

Kadınlar dizisinin üçüncü bölümü ise; Sıfırdan, kendi emeğiyle yola çıkan, işini kuran yaratıcı-girişimci kadınlar. Nazilli’de İpek Hanım Çiftliği’ni kuran Pınar Kaftancıoğlu’dan 20 inekle işe başlayan Aysun Sökmen’e, “tarladan sofraya” akımının öncülerinden Şemsa Denizsel’den tarladan bu kez sahneye çıkan Ümmiye Koçak’a, Anadolu’daki zanaatkarları dünyaya tanıtan Gökçe Gülcüler’den Mardin’in geleneksel mutfağını dünyaya tanıtan Ebru Baybara’ya Girişimci Kadınların İlham Veren Hikayeleri çıktı ortaya.

Kadınlar dizisinde tüm söyleşileri Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi sosyoloji bölümünde doktora yapmakta olan Nacide Berber buldu, gerçekleştirdi. Editörlüğünü NTVRadyo'nun editör-spikeri Aynur Altunkaş üstlendi. Prodüktör Ufuk Tangel başlamıştı; şimdi ise Atilla Özdal ve Cengiz Saral yayına hazırlıyor.

Kendisine yol arayan, hayal kuran kadınlara ve kız çocuklara ilham vermesi dileğiyle...

NTVRadyo’nun #Kadınlar dizisi yeni bölümler eklenerek devam ediyor.

Buradan Yol Açan Kadınlar dizisini,

İz Bırakan Kadınlar’ı buradan ,

Girişimci Kadınların İlham Veren Hikayeleri’ni de buradan dinleyebilirsiniz.



program podcast listesi >>